Geschreven door het Plenthera-team (orthomoleculair geschoold). Wetenschappelijk gereviewd in oktober 2026. Laatst bijgewerkt: 6 oktober 2026.
Vitamine A is een vetoplosbare vitamine die in twee vormen voorkomt: retinol, de kant-en-klare vorm uit dierlijke bronnen, en bètacaroteen, de plantaardige voorloper. Bij Plenthera vind je vitamine A in zijn natuurlijke, dierlijke vorm: gefermenteerde levertraan en rogleverolie van Green Pasture, Arctic levertraan van Nordic Naturals en gevriesdroogde lever van Real Roots en Big Food. Op deze pagina lees je wat vitamine A doet, waar je op let bij de dosering en hoe deze producten van elkaar verschillen.
Welke vitamine A-bron past bij jou?
Overzicht van de gangbare vitamine A-vormen op de markt. Bij Plenthera voeren wij momenteel levertraan, rogleverolie en gevriesdroogde lever.
| Vorm | Bron | Best voor |
|---|---|---|
| Gefermenteerde levertraan / rogleverolie (bij Plenthera) | Kabeljauw- of roglever | Traditionele, natuurlijke bron van vetoplosbare vitamines en visvetzuren |
| Gezuiverde Arctic levertraan (bij Plenthera) | Arctische kabeljauw | Omega 3 (EPA en DHA) met een vast, gedeclareerd gehalte |
| Gevriesdroogde lever in capsules (bij Plenthera) | Runderlever | Vitamine A met een vermeld gehalte, samen met B12 en koper |
| Losse retinol (retinylpalmitaat/-acetaat) | Synthetisch | Exacte dosering per capsule |
| Bètacaroteen | Plantaardig | Vegan route |
Wat is vitamine A?
Vitamine A is een vetoplosbare vitamine die het lichaam nodig heeft voor onder meer het gezichtsvermogen, de huid, de slijmvliezen en het immuunsysteem. Je krijgt het binnen als retinol uit dierlijke producten of als bètacaroteen uit groenten en fruit.
Retinol zit vooral in lever, levertraan, eidooier, volle zuivel en boter. Het is direct bruikbaar voor het lichaam en wordt opgeslagen in de lever. Juist daardoor kan te veel retinol zich op den duur ophopen, en daarom geldt er een veilige bovengrens.
Bètacaroteen zit in onder meer wortel, pompoen, zoete aardappel, spinazie en boerenkool. Het lichaam zet een deel ervan om in vitamine A; hoeveel precies, verschilt per persoon en hangt af van de voeding en de vitamine A-status. Bètacaroteen uit voeding geeft geen risico op een teveel aan vitamine A.
Vitamine A speelt een sleutelrol in het oog: het is een bouwsteen van rodopsine, het lichtgevoelige pigment in de staafjes van het netvlies waarmee je in het halfdonker ziet. Daarnaast is het betrokken bij de opbouw en het onderhoud van huid en slijmvliezen.
Vitamine A en EFSA – wat is wetenschappelijk erkend?
Voor vitamine A zijn onder meer de volgende gezondheidsclaims toegestaan (Verordening (EU) 432/2012):
"Vitamine A draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen."
"Vitamine A draagt bij tot de instandhouding van een normale huid."
"Vitamine A draagt bij tot de instandhouding van normale slijmvliezen."
"Vitamine A draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem."
"Vitamine A draagt bij tot een normaal metabolisme van ijzer."
De claims gelden voor producten die per dagelijkse portie ten minste 15% van de referentie-inname leveren, dus minimaal 120 µg vitamine A. In ons assortiment geldt dat voor de leverkapsels met een vermeld vitamine A-gehalte: Real Roots Runder Schildklier & Lever (700 µg per 2 capsules), Real Roots Runder Bijnier & Lever (272 µg per capsule) en Big Food Runderlever (150 µg per 6 capsules). Bij de levertraanproducten vermeldt het etiket geen vitamine A-gehalte.
Veiligheid en zwangerschap – kies bewust
Vitamine A is een van de vitamines waarbij de dosering echt telt. Omdat retinol in de lever wordt opgeslagen, kan een te hoge inname zich over langere tijd opbouwen.
Volwassenen: EFSA stelt de veilige bovengrens (UL) op 3.000 µg retinol per dag, uit voeding en supplementen samen. Voor vrouwen na de overgang adviseert EFSA om de inname te beperken tot 1.500 µg per dag, omdat een hoge inname in verband wordt gebracht met een lagere botdichtheid. Tel bij gebruik van meerdere producten (bijvoorbeeld levertraan plus een multivitamine) de hoeveelheden bij elkaar op.
Zwangerschap en kinderwens: een te hoge inname van retinol kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Zwangere vrouwen wordt in Nederland daarom geadviseerd geen lever en geen supplementen met extra vitamine A (retinol) te gebruiken. Levertraan, rogleverolie en leverkapsels zijn tijdens de zwangerschap dus niet geschikt. Overleg bij een kinderwens of zwangerschap met je verloskundige of arts.
Bètacaroteen en roken: hoog gedoseerde bètacaroteen-supplementen (20 mg per dag en meer) zijn in grote studies bij rokers met nadelige effecten in verband gebracht. Rokers kiezen daarom beter geen hoog gedoseerde bètacaroteen-supplementen; bètacaroteen uit groenten is geen probleem.
Vitamine A bij Plenthera en andere vormen op de markt
Gefermenteerde levertraan en rogleverolie – bij Plenthera
Green Pasture maakt levertraan op traditionele wijze: de lever wordt gefermenteerd in plaats van verhit, waarna de olie wordt gewonnen. Het assortiment omvat Fermented Cod Liver Oil (vloeibaar 180 ml naturel of sinaasappel, 176 ml kaneel, en 120 capsules), de combinatie met Concentrated Butter Oil (gel 188 ml naturel, chocolade of kaneel, en 120 capsules) en Fermented Skate Liver Oil, olie uit roglever (120 capsules of 180 ml sinaasappel). Er zijn ook voordeelverpakkingen van 3 stuks. De portie is 2 ml of ½ theelepel, of 2 capsules. Green Pasture vermeldt op het etiket geen gehalte aan vitamine A of omega 3: het gaat om de natuurlijke hoeveelheden uit de lever, die per charge verschillen.
Arctic levertraan – bij Plenthera
De Arctic Cod Liver Oil van Nordic Naturals is gezuiverde levertraan van wildgevangen Arctische kabeljauw, in Noorwegen geproduceerd volgens de Europese Farmacopee. Vloeibaar (237 ml, naturel, sinaasappel of citroen) levert één theelepel 1.060 mg omega 3, waarvan 340 mg EPA en 510 mg DHA; de softgels (180 stuks, citroen) leveren 750 mg omega 3 per 3 softgels. EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart (bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA). Arctic-D (237 ml, citroen) bevat daarnaast 25 µg vitamine D3 per theelepel. Een vitamine A-gehalte wordt op deze etiketten niet vermeld.
Gevriesdroogde lever – bij Plenthera
Lever is van nature de rijkste voedingsbron van retinol. Real Roots combineert gevriesdroogde runderlever met orgaanweefsel: Runder Schildklier & Lever (700 µg vitamine A per 2 capsules) en Runder Bijnier & Lever (272 µg per capsule), beide 90 capsules. De biologische, grass-fed Runderlever van Big Food (180 capsules) levert 150 µg vitamine A per dagdosering van 6 capsules, naast 11,9 µg vitamine B12 en 0,9 mg koper. Meer orgaanproducten vind je in de categorie Orgaan.
Andere vormen op de markt
Losse retinol (retinylpalmitaat of -acetaat) in capsules of druppels geeft een exacte dosering per portie. Bètacaroteen is de plantaardige, vegan route en wordt door het lichaam naar behoefte omgezet. Carotenoïdenmengsels combineren bètacaroteen met onder meer luteïne en zeaxanthine. Voeren wij momenteel niet. Vitamine A zit ook in veel multivitamines.
Hoe gebruik je vitamine A?
- Kies je bron: levertraan als traditionele combinatie van vetoplosbare vitamines en visvetzuren, leverkapsels voor vitamine A met een vermeld gehalte.
- Houd je aan de dosering op het etiket.
- Neem levertraan en leverkapsels bij een maaltijd; vitamine A is vetoplosbaar.
- Tel vitamine A uit meerdere producten bij elkaar op en blijf onder de veilige bovengrens van 3.000 µg per dag.
- Gebruik geen levertraan of leverproducten als je zwanger bent of zwanger wilt worden.
- Gebruik je medicijnen op basis van retinoïden (bijvoorbeeld tegen acne) of bloedverdunners? Overleg dan eerst met je arts.
Mythes en misverstanden over vitamine A
Mythe 1: "Wortels eten geeft je supervisie in het donker."
Half waar. Een tekort aan vitamine A leidt tot slechter zien in het halfdonker, en aanvullen herstelt dat. Bij een normale vitamine A-status verbetert extra vitamine A je zicht niet. Het verhaal werd in de Tweede Wereldoorlog groot gemaakt door de Britse luchtmacht – of het een bewuste dekmantel voor radar was, is onder historici omstreden.
Mythe 2: "Hoe meer vitamine A, hoe mooier de huid."
Onjuist. Vitamine A draagt bij tot de instandhouding van een normale huid, maar meer dan je nodig hebt, maakt de huid niet beter. Een structureel te hoge inname kan juist klachten geven, zoals hoofdpijn en een droge, schilferige huid.
Mythe 3: "Levertraan is gewoon visolie."
Niet helemaal. Visolie komt uit het visvlees, levertraan uit de lever. Levertraan bevat daardoor van nature ook vetoplosbare vitamines zoals A en D. Wil je alleen omega 3, kijk dan bij visolie.
Vitamine A combineren met andere supplementen
- Vitamine D: de andere vetoplosbare vitamine uit levertraan; vitamine D draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem.
- Vitamine E: vetoplosbaar; vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.
- Zink: betrokken bij het transport van vitamine A vanuit de lever; zink draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen.
- Visolie en omega 3: voor wie EPA en DHA zoekt zonder vitamine A uit lever.
- Multivitamine: let op dat je de vitamine A uit levertraan of lever en uit de multivitamine bij elkaar optelt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen retinol en bètacaroteen?
Retinol is de kant-en-klare vorm van vitamine A uit dierlijke bronnen zoals lever en levertraan. Bètacaroteen is een plantaardige provitamine die het lichaam gedeeltelijk omzet in vitamine A; die omzetting verschilt per persoon.
Hoeveel vitamine A heb ik per dag nodig?
De referentie-inname (RI) op etiketten is 800 µg per dag. De veilige bovengrens van EFSA voor volwassenen is 3.000 µg retinol per dag uit voeding en supplementen samen.
Mag ik levertraan of leverkapsels gebruiken als ik zwanger ben?
Zwangere vrouwen wordt in Nederland geadviseerd geen lever en geen supplementen met extra vitamine A (retinol) te gebruiken. Levertraan, rogleverolie en leverkapsels zijn tijdens de zwangerschap dus niet geschikt. Overleg met je verloskundige of arts.
Hoeveel vitamine A zit er in levertraan?
Levertraan bevat van nature vitamine A, maar de hoeveelheid verschilt per vis, seizoen en zuiveringsproces. Bij de levertraanproducten van Green Pasture en Nordic Naturals vermeldt het etiket geen vitamine A-gehalte. De leverkapsels van Real Roots en Big Food vermelden het gehalte wel.
Bestaat er vegan vitamine A?
Kant-en-klare vitamine A (retinol) komt alleen uit dierlijke bronnen. Plantaardig is er bètacaroteen, uit groenten zoals wortel, pompoen en spinazie of als supplement. Bètacaroteen-supplementen voeren wij momenteel niet.
Wanneer neem ik vitamine A het beste in?
Vitamine A is vetoplosbaar. Levertraan en leverkapsels neem je bij voorkeur bij een maaltijd, in de dosering die op het etiket staat.
Bronnen
- Verordening (EU) 432/2012 – lijst van toegestane gezondheidsclaims.
- EFSA (2006) – Tolerable Upper Intake Levels for Vitamins and Minerals (vitamine A).
- EFSA NDA Panel (2015) – Scientific Opinion on Dietary Reference Values for vitamin A. EFSA Journal 13(3):4028.
- Voedingscentrum – Vitamine A.
- Penniston KL & Tanumihardjo SA (2006). The acute and chronic toxic effects of vitamin A. Am J Clin Nutr 83(2):191–201.
- Tanumihardjo SA (2011). Vitamin A: biomarkers of nutrition for development. Am J Clin Nutr 94(2):658S–665S.
Disclaimer: Deze tekst is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Vitamine A is een voedingssupplement, geen geneesmiddel. Bij twijfel of bij medicijngebruik raden wij aan eerst een arts of orthomoleculair therapeut te raadplegen.