Welke multivitamine past bij jou?

Wat is een multivitamine?

Een multivitamine combineert meerdere vitamines — vaak alle dertien: A, C, D, E, K en de acht B-vitamines — en meestal ook mineralen in één dagdosering. Het is een aanvulling op een gevarieerd voedingspatroon, geen vervanging.

Voedselconsumptiepeilingen laten zien dat een deel van de volwassenen voor sommige micronutriënten onder de aanbevolen inname blijft, bijvoorbeeld voor vitamine D in de winter, folaat bij jonge vrouwen, B12 bij ouderen en veganisten en jodium bij wie weinig brood met gejodeerd zout eet. Een multivitamine is een praktische manier om daar een brede basis onder te leggen.

Het verschil tussen multivitamines zit vooral in de vorm en de dosering. De Elke Dag-lijn gebruikt onder meer folaat als 5-MTHF (Quatrefolic®), vitamine B12 als methyl- en adenosylcobalamine, vitamine B6 als pyridoxal-5'-fosfaat, natuurlijke vitamine E met gemengde tocoferolen en mineralen als bisglycinaat (TRAACS®).

Multivitamines en EFSA — wat is wetenschappelijk erkend?

Er is geen claim voor "multivitamines" als geheel. Wel heeft elke vitamine en elk mineraal eigen toegelaten claims in Verordening (EU) 432/2012, zodra een dagdosering minstens 15 % van de referentie-inname levert. Voorbeelden die voor de Elke Dag-lijn gelden:

• Vitamine D draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem.
• Vitamine C draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.
• Vitamine B12 draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme.
• Vitamine A draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen.
• Zink draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem.
• Selenium draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.

De MTHFR-variant en actieve vitamines

Het enzym MTHFR zet folaat om in de actieve vorm 5-methyltetrahydrofolaat (5-MTHF). Een veelvoorkomende variant van het MTHFR-gen (C677T) maakt het enzym minder actief; in Europa draagt naar schatting rond 10 % van de mensen twee kopieën van deze variant. Supplementen met 5-MTHF leveren folaat direct in de actieve vorm.

Iets vergelijkbaars geldt voor vitamine B12 (methyl- en adenosylcobalamine) en vitamine B6 (pyridoxal-5'-fosfaat). Voor de meeste mensen werkt ook gewoon foliumzuur goed; de actieve vormen zijn een keuze, geen noodzaak. Meer lees je bij de B-vitamines.

Multivitamines bij Plenthera en andere vormen op de markt

Elke Dag-lijn (Vitals) — bij Plenthera

Elke Dag (90 tabletten) is de basisformule: 1 tablet per dag, met 4 mg ijzer, 25 µg vegan vitamine D3, vitamine K1 en 75 µg K2 (MK-7), actieve B-vitamines, 160 mg vitamine C, 5 mg zink en 40 mg Q10. Elke Dag 50+ (60 tabletten, 1 per dag) bevat geen ijzer en koper, wel 35 µg vitamine D3, 50 µg B12, 7,5 mg zink, luteïne, zeaxanthine, lycopeen, 50 mg Q10, alfa-liponzuur en pterostilbeen. Elke Dag Platinum (60 tabletten, 2 per dag) is de uitgebreidste versie met 50 µg vitamine D3, 180 µg K2, 300 mg vitamine C, 300 mg kalium, druivenpitextract, acetyl-L-carnitine en taurine. Alle drie zijn geschikt voor vegetariërs en veganisten, niet geschikt voor kinderen tot en met 10 jaar en niet bij gebruik van antistollingsmiddelen van het cumarinetype (acenocoumarol, fenprocoumon).

Multivitamine met Vitashine D3 & Quatrefolic® (Doctor's Best) — bij Plenthera

Een hoog gedoseerde formule van 3 capsules per dag met onder meer 40 µg vitamine D3, 80 µg K2 (MenaQ7®), 400 µg folaat (Quatrefolic®) en 1.000 µg B12. Let op: de dagdosering bevat 50 mg vitamine B6, boven de veilige bovengrens van 12 mg per dag die de EFSA voor volwassenen hanteert, en 1.500 µg vitamine A als retinylpalmitaat en 25 mg zink, gelijk aan de bovengrens voor zink. Gebruik dit product daarom niet langdurig zonder overleg met een arts of therapeut, niet tijdens zwangerschap en niet samen met andere supplementen met vitamine A, B6 of zink.

Natural Vision Enhancers (Doctor's Best) — bij Plenthera, laatste stuks

Geen multivitamine in strikte zin: per 2 softgels 20 mg luteïne en 4 mg zeaxanthine (Lutemax 2020®) met visolie (200 mg DHA). Op = op.

Orgaancapsules (Real Roots) — bij Plenthera

In deze categorie vind je ook de gevriesdroogde orgaancapsules Schildklier & Lever en Bijnier & Lever van Real Roots. Dat zijn geen multivitamines; lever levert van nature vitamines zoals vitamine A en B12. Meer lees je bij Real Roots.

Andere vormen op de markt

Prenatale multivitamines (met foliumzuur, ijzer, jodium en vaak DHA), kindermultivitamines (kauwtabletten of gummies) en sportformules zijn ook verkrijgbaar. Voeren wij momenteel niet.

Hoe gebruik je een multivitamine?

1. Kies een formule die bij je levensfase past, bijvoorbeeld met of zonder ijzer.
2. Volg de dosering op het etiket.
3. Neem de tablet bij een maaltijd met wat vet; verdeel twee tabletten over twee maaltijden.
4. Tel vitamines en mineralen uit andere supplementen mee, vooral vitamine A, D, B6, zink en selenium.
5. Gebruik je antistollingsmiddelen van het cumarinetype? Kies dan geen product met vitamine K zonder overleg met je arts of trombosedienst.
6. Bij zwangerschap, kinderwens, chronische aandoeningen of medicijngebruik: overleg vooraf met je arts.

Mythes en misverstanden over multivitamines

Mythe 1: "Een multivitamine vervangt een gezond voedingspatroon."

Onjuist. Voeding levert ook vezels, eiwitten, vetzuren en talloze plantenstoffen die in geen enkele tablet zitten.

Mythe 2: "Hoe meer, hoe beter."

Onjuist. Vooral vetoplosbare vitamines (A, D) en vitamine B6 hebben veilige bovengrenzen. Stapel daarom niet ongemerkt een multi en losse hoog gedoseerde producten.

Mythe 3: "Synthetisch is altijd slechter dan natuurlijk."

Voor de meeste vitamines maakt de herkomst weinig uit; vitamine C uit een plant of fabriek is hetzelfde molecuul. Bij vitamine E is er wel verschil: natuurlijke d-alfa-tocoferol is biologisch actiever dan synthetische dl-alfa-tocoferol.

Multivitamines combineren met andere supplementen

• Omega 3: zit niet in de Elke Dag-tabletten. EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart (bij 250 mg EPA en DHA per dag).
• Magnesium: een multi levert vaak 100 mg; wie meer wil, kiest een los product.
• Vitamine D: tel de 25–50 µg uit de Elke Dag-lijn mee voordat je extra vitamine D neemt.
• Levende culturen: zitten niet in een multivitamine.
• Multimineralen: de Elke Dag-lijn is al een gecombineerde multivitamine en multimineraal.

Veelgestelde vragen

Wat is een multivitamine?

Een supplement dat meerdere vitamines, en meestal ook mineralen, combineert in één dagdosering — als aanvulling op een gevarieerd voedingspatroon.

Welke multivitamine past bij mij?

Elke Dag is de basisformule met ijzer, Elke Dag 50+ is afgestemd op 50-plussers en bevat geen ijzer, Elke Dag Platinum is de uitgebreidste formule met twee tabletten per dag.

Wanneer neem ik een multivitamine in?

Bij een maaltijd met wat vet, bijvoorbeeld bij het ontbijt of de lunch. Vetoplosbare vitamines (A, D, E en K) en carotenoïden worden dan beter opgenomen.

Multivitamine met of zonder ijzer?

Met ijzer past vaak bij vrouwen die menstrueren. Zonder ijzer kiezen veel mannen en vrouwen na de overgang, omdat zij minder ijzer nodig hebben. Laat bij twijfel je ijzerstatus bepalen.

Wat zijn actieve B-vitamines?

Vormen die het lichaam niet meer hoeft om te zetten, zoals folaat als 5-MTHF (Quatrefolic®), vitamine B12 als methyl- en adenosylcobalamine en vitamine B6 als pyridoxal-5'-fosfaat. De Elke Dag-lijn gebruikt deze vormen.

Mag ik een multivitamine combineren met losse vitamines?

Ja, als je de hoeveelheden optelt en onder de veilige bovengrenzen blijft. Let vooral op vitamine A, vitamine D, vitamine B6, zink en selenium.

Bronnen

• Verordening (EU) 432/2012 — toegelaten gezondheidsclaims per vitamine en mineraal.
• EFSA (2024). Overview on Tolerable Upper Intake Levels for vitamins and minerals.
• EFSA NDA Panel (2023). Scientific opinion on the tolerable upper intake level for vitamin B6. EFSA Journal 21(5):8006.
• Blumberg JB et al. (2017). Contribution of dietary supplements to nutritional adequacy in various adulthood age groups. Nutrients 9(12):1325.
• Liew SC, Gupta ED (2015). Methylenetetrahydrofolate reductase (MTHFR) C677T polymorphism: epidemiology, metabolism and the associated diseases. Eur J Med Genet 58(1):1–10.
• Gezondheidsraad — voedingsnormen en voedingsaanbevelingen.