Vitamines

Vitamines zijn stoffen die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft. Er zijn dertien vitamines: vitamine A, de acht B-vitamines, vitamine C, D, E en K. Ze komen in voeding voor; vitamine D maakt het lichaam zelf aan onder invloed van zonlicht. Op deze pagina lees je per vitamine welke gezondheidsclaims zijn toegestaan, onder welke voorwaarden die gelden en waar je op let bij gebruik.

Welke vitamine past bij jou?

• Vitamine A, D, E en K: vetoplosbare vitamines. Zie de collecties vitamine A, vitamine D, vitamine E en vitamine K.
• Vitamine B: wateroplosbaar. Zie de collecties vitamine B en vitamine B-complex.
• Vitamine C: wateroplosbaar. Zie de collectie vitamine C.
• Meerdere vitamines in één product: zie de collectie multi-vitamines.

Wat zijn vitamines?

Vitamine A, D, E en K zijn vetoplosbaar. De B-vitamines en vitamine C zijn wateroplosbaar. Wateroplosbare vitamines worden door het lichaam niet of nauwelijks opgeslagen. Vetoplosbare vitamines kunnen zich in het lichaam ophopen; daarvoor geldt een bovengrens.

Gezondheidsclaims per vitamine

Een claim geldt voor de vitamine zelf, niet voor het product. Een claim is alleen van toepassing als het product per dagportie aan de voorwaarde voldoet. Een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl zijn belangrijk.

Vitamine A

Voorwaarde: bron van vitamine A, ten minste 15% van de referentie-inname (120 µg per dagportie).

• Vitamine A draagt bij tot: een normaal metabolisme van ijzer; de instandhouding van normale slijmvliezen; de instandhouding van een normale huid; de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen; de normale werking van het immuunsysteem.
• Vitamine A speelt een rol in het celspecialisatieproces.

Vitamine D

Voorwaarde: bron van vitamine D, ten minste 15% van de referentie-inname (0,75 µg per dagportie).

• Vitamine D draagt bij tot: de normale opname en het normale gebruik van calcium en fosfor; normale calciumgehalten in het bloed; de instandhouding van normale botten; de instandhouding van normale werking van de spieren; de instandhouding van normale tanden; de normale werking van het immuunsysteem.
• Vitamine D speelt een rol in het celdelingsproces.
• Vitamine D is nodig voor een normale groei en ontwikkeling van het beendergestel van kinderen. Vitamine D draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem bij kinderen.

Vitamine E

Voorwaarde: bron van vitamine E, ten minste 15% van de referentie-inname (1,8 mg per dagportie).

• Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.

Vitamine K

Voorwaarde: bron van vitamine K, ten minste 15% van de referentie-inname (11,25 µg per dagportie).

• Vitamine K draagt bij tot: een normale bloedstolling; de instandhouding van normale botten.

Vitamine B

Voorwaarde per vitamine: bron van de betreffende vitamine, ten minste 15% van de referentie-inname per dagportie (B1 0,165 mg; B2 0,21 mg; B3 2,4 mg; B5 0,9 mg; B6 0,21 mg; biotine 7,5 µg; folaat 30 µg; B12 0,375 µg).

• Thiamine (B1): draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme; de normale werking van het zenuwstelsel; een normale psychologische functie; de normale werking van het hart.
• Riboflavine (B2): draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme; de normale werking van het zenuwstelsel; de instandhouding van normale slijmvliezen; de instandhouding van normale rode bloedcellen; de instandhouding van een normale huid; de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen; het normale metabolisme van ijzer; de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress; de vermindering van vermoeidheid en moeheid.
• Niacine (B3): draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme; de normale werking van het zenuwstelsel; een normale psychologische functie; de instandhouding van normale slijmvliezen; de instandhouding van een normale huid; de vermindering van vermoeidheid en moeheid.
• Pantotheenzuur (B5): draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme; een normale synthese en een normaal metabolisme van steroïdhormonen, vitamine D en sommige neurotransmitters; de vermindering van vermoeidheid en moeheid; normale mentale prestaties.
• Vitamine B6: draagt bij tot een normale cysteïnesynthese; een normaal energieleverend metabolisme; de normale werking van het zenuwstelsel; een normaal metabolisme van homocysteïne; een normaal metabolisme van eiwitten en glycogeen; een normale psychologische functie; een normale vorming van rode bloedcellen; de normale werking van het immuunsysteem; de vermindering van vermoeidheid en moeheid; de regulering van de hormonale activiteit.
• Biotine: draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme; de normale werking van het zenuwstelsel; een normaal metabolisme van macronutriënten; een normale psychologische functie; de instandhouding van normaal haar; de instandhouding van normale slijmvliezen; de instandhouding van normale huid.
• Folaat: draagt bij tot de weefselgroei van de moeder tijdens de zwangerschap; de normale aminozuursynthese; een normale bloedvorming; een normaal metabolisme van homocysteïne; een normale psychologische functie; de normale werking van het immuunsysteem; de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Folaat speelt een rol in het celdelingsproces.
• Vitamine B12: draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme; de normale werking van het zenuwstelsel; een normaal metabolisme van homocysteïne; een normale psychologische functie; een normale vorming van rode bloedcellen; de normale werking van het immuunsysteem; de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Vitamine B12 speelt een rol in het celdelingsproces.

Vitamine C

Voorwaarde: bron van vitamine C, ten minste 15% van de referentie-inname (12 mg per dagportie).

• Vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van: de bloedvaten; de botten; het kraakbeen; het tandvlees; de huid; de tanden.
• Vitamine C draagt bij tot: een normaal energieleverend metabolisme; de normale werking van het zenuwstelsel; een normale psychologische functie; de normale werking van het immuunsysteem; de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress; de vermindering van vermoeidheid en moeheid; de regeneratie van de actieve vorm van vitamine E.
• Vitamine C verhoogt de ijzeropname.

Gebruik

• Volg de dosering op het etiket.
• Neem vetoplosbare vitamines (A, D, E, K) bij een maaltijd met wat vet.
• Tel vitamines uit meerdere producten bij elkaar op. De EFSA-bovengrens voor vitamine D is 100 µg per dag voor volwassenen.
• Gebruik je antistollingsmiddelen van het cumarinetype? Overleg dan vóór gebruik van vitamine K-producten met je arts of trombosedienst.
• Bij zwangerschap, kinderwens, medicijngebruik of een aandoening: overleg eerst met je arts.

Mythen

• "Meer vitamines is altijd beter." Vetoplosbare vitamines stapelen zich op. Houd je aan de dagelijkse hoeveelheid op het etiket.
• "Natuurlijke vitamines zijn altijd beter." Voor de meeste vitamines is het molecuul hetzelfde. Bij vitamine E verschilt de vorm wel.
• "Zonlicht is genoeg voor vitamine D." De aanmaak hangt af van seizoen, huidtype en leeftijd.

Veelgestelde vragen

Wat is een vitamine?

Een organische stof die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft en meestal niet zelf kan maken.

Welke vitamines zijn vetoplosbaar?

Vitamine A, D, E en K.

Mag ik meerdere vitamineproducten combineren?

Ja, maar tel de hoeveelheden bij elkaar op, zeker bij vetoplosbare vitamines.

Wanneer neem ik vitamines in?

Vetoplosbare vitamines bij een maaltijd met wat vet. Wateroplosbare vitamines kun je op elk moment nemen.

Wat is de bovengrens van vitamine D?

Voor volwassenen is de EFSA-bovengrens 100 µg per dag.

Bronnen

• Verordening (EG) nr. 1924/2006 en Verordening (EU) nr. 432/2012, lijst van toegestane gezondheidsclaims.
• EFSA (2012), tolerable upper intake levels (bovengrenzen).
• RIVM, Voedingsstoffentabel en referentie-innames.

Deze tekst is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Vitamines zijn voedingssupplementen, geen geneesmiddelen. Bij twijfel of bij medicijngebruik raden wij aan eerst een arts of orthomoleculair therapeut te raadplegen.